Đèn CầyLễ dâng y Kathina là một lễ hội tôn nghiêm của Phật giáo Nam Tông, được lưu trữ từ thời Đức Phật còn tại thế. Lễ dâng y Kathina là di sản văn hóa phong phú của người Khmer, tượng trưng cho những khát vọng tốt lành cho cuộc sống. Vì vậy, đối với Phật tử Nam Tông và người dân Khmer, lễ dâng y Kathina có ý nghĩa sâu sắc và không thể thay thế. Hãy cùng Cửa hàng Mỹ Keo khám phá lễ hội đặc sắc này nhé!
Đôi nét về lễ dâng y Kathina
Lễ dâng y Kathina ở Sóc Trăng mang đậm sắc màu văn hóa của cộng đồng người Khmer. Lễ diễn ra sau 3 tháng an cư kiết hạ và trước Lễ hội Ok Om Bok ở Sóc Trăng. Theo truyền thống, nghi lễ dâng y Kathina của người Khmer diễn ra theo đúng hình thức ban đầu. Trong khoảng thời gian 29 ngày, mỗi ngôi chùa chọn một ngày để tổ chức nghi lễ này. Cái tên “Kathina” biểu thị sự bền chắc.
Nguồn gốc hình thành của lễ dâng y Kathina
Nguồn gốc của lễ dâng y Kathina được ghi chép lại trong bộ Đại phẩm của Luật tạng như sau:
“Một thuở nọ, Đức Thế Tôn đang ngự tại Đại tự viện Jetavana của ông Anāthapiṇḍika gần kinh thành Sāvatthi. Lúc bấy giờ, một nhóm ba mươi vị Tỳ kheo của xứ Pāvā có ý định đến đảnh lễ với Đức Thế Tôn. Tuy nhiên, khi chỉ mới đến xứ Sāketa lại rơi vào ngày 16/6 âm lịch (tức ngày an cư ba tháng mùa hạ cố định tại một nơi). Vậy nên các vị đành phải tạm ngưng cuộc hành trình đi đến thành Sāvatthi, an cư ba tháng mùa mưa tại xứ Sāketa.
Trải qua ba tháng màu hạ (tức là kết thúc vào ngày 15/9 âm lịch), sau khi cử hành xong lễ Pavāranā (lễ Tự tứ), hôm sau các vị tiếp tục cuộc hành trình của mình. Vì là cuối mùa mưa nên trời vẫn còn lất phất, trên mặt đất còn đọng những vũng nước đầy, đường xá lầy lội. Bộ y trên người các vị Tỳ kheo bị nước mưa thấm ướt đẫm và bám đầy sình lầy, thân mình chịu nhiều vất vả để đến được Đại tự viện Jetavana đảnh lễ Đức Thế Tôn.
Trông thấy các vị Tỳ kheo, Đức Thế Tôn đã hỏi thăm các vị sức khỏe có khá không? Mọi chuyện của chuyến đi có được tốt đẹp hay không? Nghe vậy, các Tỳ kheo đã thuật lại cuộc hành trình của mình với Ngài.
Khi ấy, Đức Thế Tôn đã thuyết pháp tế độ cho 30 vị Tỳ kheo, sau khi nghe thuyết pháp, cả 30 vị đều chứng đắc Thánh A-la-hán. Sau đó, Đức Phật có dạy rằng: Này chư vị Tỳ kheo, Như Lai cho phép các vị Tỳ kheo sau khi hoàn thành ba tháng an cư mùa hạ được phép thọ y Kathina. Khi đã thọ y Kathina, các Tỳ kheo sẽ được hưởng năm đặc ân:
- Thứ nhất: Khi được thỉnh mời, vị Tỳ kheo ấy có thể ra khỏi chùa, mà không báo vị Tỳ kheo khác biết.
- Thứ hai: Vị Tỳ kheo ấy không giữ gìn đủ tam y.
- Thứ ba: Vị Tỳ kheo ấy được dùng vật thực cùng nhóm (4 vị Tỳ kheo trở lên), dù thí chủ gọi lên vật thực ấy.
- Thứ tư: Vì Tỳ kheo thọ nhận y du (ngoài tam y) cất giữ quá 10 đêm.
- Thứ năm: Y phát sinh nơi nào, Tỳ kheo được phép thọ nhận tại nơi ấy.
Sau khi chư tăng đã làm xong lễ thọ y Kathina, Tỳ kheo nào nói lên lời hoan hỷ thọ y Kathina, không thay đổi chỗ ở, dù đi bất kỳ nơi nào tâm vẫn lưu luyến, ràng buộc với nơi đã thực hiện an cư mùa hạ. Thì vị Tỳ kheo ấy sẽ được hưởng 5 đặc ân ấy trong suốt 5 tháng, kể từ ngày 16/9 âm lịch cho đến tháng 2 năm sau là hết hạn quả báu Kathina.
Trong trường hợp Tỳ kheo không làm lễ thọ y Kathina, cũng không thực hiện lễ hoan hỷ y Kathina của chư tăng, thì vị Tỳ kheo ấy chỉ được hưởng 5 đặc ân ấy trong vòng 1 tháng là hết hạn quả báu.”
Qua những ghi chép trên cho thấy lễ dâng y Kathina đã có từ thời Đức Phật tại thế cho đến ngày nay. Đây là một dịp lễ mang ý nghĩa to lớn đối với việc tu học Tỳ Kheo.
Ý nghĩa của Lễ dâng y Kathina
Lễ dâng y Kathina được tiến hành với mục đích cầu mong gia đình hòa thuận, cũng như kính cẩn dâng y áo và vật dụng cho chư Tăng. Hơn nữa, nghi lễ này còn tượng trưng cho hành động bày tỏ lòng tôn kính Đức Phật, hộ trì Tăng đoàn và tạo không khí vui vẻ giữa những người sùng đạo trong phum sóc.
Các hoạt động diễn ra trong lễ dâng y Kathina
Thời gian diễn ra lễ
Từ ngày 15/9 – 15/10 âm lịch hằng năm.
Theo giới luật, chỉ những vị sư đã hoàn thành 3 tháng an cư kiết hạ ở một địa điểm duy nhất mới đủ điều kiện nhận được phước báu của nghi lễ quan trọng này. Lễ thường diễn ra từ ngày 15/9 đến ngày 15/10, chùa chọn ngày thích hợp để tổ chức lễ dâng y Kathina. Sau đó, chùa thông báo để Phật tử tham gia và thực hiện lễ cúng y thành kính vào ngày hôm đó.
Chuẩn bị
Những người tham gia lễ dâng y Kathina sẽ chuẩn bị trước lễ vật một cách tỉ mỉ. Bên cạnh những vật phẩm truyền thống như y và bát khất thực dành cho các nhà sư, còn bao gồm những vật dụng cần thiết hàng ngày như thực phẩm và thuốc men, thể hiện lòng biết ơn và chia sẻ đối với các nhà sư. Những lễ vật này được bày trí trang trọng.
Hơn nữa, nhiều gia đình còn cúng dường như giường, bàn, ghế, tủ, chăn, gối cho chùa. Việc này không chỉ thể hiện sự tôn kính mà còn giúp trang bị cho ngôi chùa một cách đầy đủ. Bên cạnh việc cúng dường những nhu yếu phẩm cho Tam Bảo và hỗ trợ các nhà sư, Phật tử và các nhà tài trợ còn quyên góp kinh phí để bảo trì và trùng tu chùa chiền. Họ cũng cung cấp thức ăn cho các nhà sư, đảm bảo các nhà sư có thể tập trung vào việc học tập và phục sự Phật giáo.
Dâng y là một truyền thống lâu đời của người Khmer, được truyền qua nhiều thế hệ. Đối với các gia đình địa phương, lễ này có ý nghĩa rất lớn và đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của họ. Nhiều gia đình tham gia hàng năm vì lòng thành kính với ước nguyện của tổ tiên và niềm tin mãnh liệt vào việc bảo tồn truyền thống trân quý này cho thế hệ mai sau.
Thông thường, Lễ dâng y Kathina được diễn ra trong 2 ngày.
Ngày 1
Vào ngày đầu tiên, dân làng sẽ tổ chức cho Phật tử thành từng nhóm để quyên góp tịnh tài mua vật phẩm cúng dâng lên cho các nhà sư. Các nhóm rất đa dạng và bao gồm khỉ Hanuman, các chú đeo hình nộm ông Địa, chú ngựa và các thành viên của đội múa trống Sadăm địa phương. Những đóng góp này là tự nguyện và phụ thuộc vào lòng hảo tâm của mỗi gia đình. Để đáp lại sự hỗ trợ của họ, các nhà sư sẽ đến thăm tụng kinh và cầu an cho gia đình.
Ngày 2
Ngày thứ hai càng trở nên sôi động hơn khi Phật tử từ nhiều nơi tụ hội về. Khi bước vào chánh điện, người ta bắt gặp khung cảnh nhộn nhịp, nơi các tín đồ sùng đạo dâng tặng các nhà sư bốn vật dụng thiết yếu: Thực phẩm, y phục, thảm ngồi thiền, thuốc men, bát, trong đó đặc biệt là y Kathina. Bầu không khí nhộn nhịp được cho là do niềm tin rằng việc cúng dường trong thời gian này sẽ mang lại phước lành dồi dào nhờ ba tháng cư kiết hạ của các nhà sư. Khi đoàn rước đi qua, mọi người đổ xô hòa vào đám đông sôi động, tạo nên bầu không khí tràn đầy năng lượng và sôi động. Bên cạnh đó, dân làng trong bổn sóc còn mang theo hoa để hùng phước, góp phần tạo nên cảnh tượng vừa trang trọng vừa náo nhiệt.
Lễ dâng y Kathina là dịp để các cá nhân và cộng đồng quyên góp nhằm sửa chữa trường học, nơi ở của chư Tăng, chùa chiền, đường sá, v.v. Các hoạt động diễn ra trước, trong và sau buổi lễ đều hướng đến việc tăng cường sự gắn kết cộng đồng. Ngoài ra, chính quyền địa phương còn tăng thêm sự trang trọng cho lễ hội bằng cách tổ chức các trò chơi dân gian hấp dẫn như thi hát dù kê, biểu diễn nghệ thuật và vui chơi giải trí về đêm. Lễ hội này có quy mô khác nhau tùy thuộc vào hoàn cảnh kinh tế của Phật tử địa phương. Tương tự như Lễ hội Thác Côn, sự kiện này là dịp để gắn kết mọi người lại gần nhau và tôn vinh những truyền thống sôi động của văn hóa Khmer với các màn trình diễn như múa trống Sadăm, Chằn, chúc phúc, nhạc ngũ âm,…
Kết luận
Sau khi tham gia Lễ dâng y Kathina, chắc chắn bạn sẽ có được những trải nghiệm sâu sắc đối với mọi thứ xung quanh. Trải nghiệm này không chỉ mang đến những giây phút thư giãn mà còn giúp bạn có thêm những hiểu biết sâu sắc về mặt tinh thần.
Nguồn: Tham khảo Internet