Đèn Cầy“Cây phải có gốc mới có thể ra cành xanh, nước cần có nguồn mới đủ rộng sâu” hay “Con người có tổ có tông như cây có cội, sông có nguồn” là những câu nói phản ánh giá trị nguồn cội. Từ lâu, thờ cúng ông bà tổ tiên đã là phong tục không thể thiếu trong văn hóa Việt. Truyền thống này được các thế hệ gìn giữ, thể hiện lòng tri ân đối với tổ tiên, những người đã nuôi dưỡng và giáo dục chúng ta. Ngoài ra, nó còn dạy cho con cháu về đạo lý hiếu thảo và biết ơn cội nguồn. Do đó, bất kể hoàn cảnh kinh tế ra sao, mỗi gia đình đều có bàn thờ để thể hiện sự tôn kính với tổ tiên. Bài viết này, Cửa hàng Mỹ Keo sẽ giúp bạn tìm hiểu về Phong tục đưa rước ông bà ngày Tết ở miền Nam.
Tết đối với người miền Tây Nam Bộ là một dịp thiêng liêng, mang đậm bản sắc văn hóa từ xa xưa và vẫn được gìn giữ cho đến nay. Những hình ảnh như mâm ngũ quả bên cành mai, câu đối đỏ, bức tranh tết, và bánh tét tạo nên không khí ấm cúng cho mỗi gia đình khi xuân về. Trong mỗi nhà của người miền Nam, bàn thờ tổ tiên luôn được đặt trang trọng ở giữa phòng thờ, cao hơn một chút, với di ảnh của tổ tiên đã khuất bên trên.
Ngày Tết, bàn thờ được trang trí rực rỡ với đủ loại hoa tươi. Ngoài những món ăn dâng lên tổ tiên, mâm ngũ quả là vật phẩm không thể thiếu, thể hiện đạo lý “ăn trái nhớ kẻ trồng cây”. Trong tín ngưỡng dân gian, dù ông bà đã khuất, linh hồn họ vẫn sống và luôn phù hộ cho con cháu khỏe mạnh, làm ăn thịnh vượng. Người Việt tin rằng linh hồn con người bất diệt; khi thể xác qua đời, mối liên kết giữa con cháu và tổ tiên vẫn được duy trì. Mỗi dịp quan trọng, gia đình vẫn có thể mời gọi tổ tiên về cùng chung vui với con cháu.
Trong những ngày Tết, không khí sum họp gia đình trở nên đặc biệt, khi mọi người cùng nhau “thỉnh” ông bà về chung vui. Vào chiều 30 Tết, khi các công việc chuẩn bị đã gần hoàn tất, mâm ngũ quả đã được bày biện tươm tất trên bàn thờ, các gia đình cũng chuẩn bị một mâm cơm cho lễ rước. Mâm cỗ thường có các món đặc trưng ngày Tết như gà luộc, thịt kho, khổ qua hầm… Tùy thuộc vào điều kiện của mỗi nhà, việc bày biện sẽ khác nhau, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành kính, để đón ông bà về sum họp, cùng đón giao thừa và lưu lại trần gian trong ba ngày Tết.
Ngày nay, một số gia đình vẫn gìn giữ truyền thống rước ông bà của người Nam Bộ xưa, rất cầu kỳ và trang trọng. Sau khi bày biện mâm cỗ trên bàn thờ, người chủ nhà thường mặc áo dài và đội khăn, kính cẩn bưng khay lễ có trầu và rượu ra tận cổng để mời tổ tiên vào nhà. Khi đã mời tổ tiên, người chủ nhà sẽ dâng hương, rót rượu và báo cáo rằng ngày mai là ngày Nguyên Đán, mong muốn ông bà cùng về chung vui với con cháu.
Chiều 30 Tết, sau khi rước tổ tiên về, con cháu phải coi như tổ tiên đang hiện diện trong nhà. Trên bàn thờ luôn phải có trà, nước, và đèn nhang nghi ngút. Việc thắp đèn nhang và cúng bái tổ tiên trong những ngày Tết không chỉ thể hiện lòng hiếu thảo của con cháu mà còn mang ý nghĩa cầu mong tổ tiên phù hộ cho gia đình được bình an và phát đạt suốt cả năm. Sáng mùng 1, con cháu phải chỉnh tề áo khăn để dâng cúng ông bà, bao gồm hương, hoa, kẹo, và mứt…
Con cháu, từ lớn đến nhỏ, từ già đến trẻ, đều quỳ lạy trước bàn thờ để thể hiện lòng kính mến và chúc mừng tuổi ông bà. Trong những ngày Tết tiếp theo, mỗi ngày đều có cúng cơm ba bữa, và đèn nhang phải luôn sáng suốt suốt thời gian này. Nghi lễ cúng gia tiên trong dịp Tết kết thúc vào chiều mùng 3, khi con cháu thực hiện lễ tiễn ông bà về trời. Cũng như trong ngày rước ông bà, vào ngày này, bất kể đang vui chơi ở đâu, mọi người cũng tề tựu đông đủ để thực hiện nghi lễ này.
Phong tục thờ cúng tổ tiên đã khắc sâu trong tâm trí mỗi người con miền Nam. Phong tục đưa rước ông bà ngày Tết ở miền Nam không chỉ gắn kết các thành viên trong gia đình mà còn giúp con cháu nhận thức rõ về đạo nghĩa mà ông bà và cha mẹ đã gìn giữ qua bao thế hệ. Những giá trị này khiến họ không bao giờ quên ơn dưỡng dục của các bậc sinh thành. Từ đó, truyền thống này góp phần làm cho gia đình và xã hội trở nên tốt đẹp hơn.
Nguồn tham khảo:
- https://dulichviet.com.vn/tin-tuc/tuc-dua-ruoc-ong-ba-ngay-tet-o-mien-nam
- https://tourismcantho.vn/vi/tuc-ruoc-ong-ba-ngay-tet-o-nam-bo/n3236.html