Đèn CầyCó thể nhiều người thấy việc cúng thôi nôi không quá xa lạ; tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách cúng thôi nôi đúng cách. Có sự khác biệt nào trong quá trình cúng thôi nôi giữa các vùng miền hoặc giữa bé trai và bé gái không, hãy cùng tìm hiểu xem cúng thôi nôi là gì nhé!
Cúng thôi nôi là gì?
Cúng thôi nôi cho em bé sau khi sinh được 12 tháng tuổi là một phong tục đặc biệt của người Việt Nam nhằm kỷ niệm năm đầu tiên em bé chào đời. Tuy nhiên, thỉnh thoảng chúng ta vẫn nghe được câu hỏi “Cúng thôi nôi là gì?” Cúng thôi nôi là khi em bé vừa tròn một tuổi đầu tiên gia đình sẽ tổ chức cúng thôi nôi vào ngày sinh nhật lần đầu tiên của bé. Tùy theo phong tục vùng miền, nét đặc trưng, vị trí địa lý, văn hóa của từng gia đình mà mâm cúng có những điểm độc đáo khác nhau.
Cúng thôi nôi có ý nghĩa gì?
Đối với bé, lễ cúng thôi nôi mang nhiều ý nghĩa đặc biệt:
- Kỉ niệm ngày sinh nhật đầu tiên của em bé
- Cầu nguyện cho một tương lai tốt đẹp và bày tỏ lòng biết ơn đến Bà Mụ, Đức Ông đã cho bé chào đời một cách bình an, khỏe mạnh
- Là dịp để tất cả các thành viên trong gia đình gửi đến các đấng bề trên những ước nguyện tốt lành dành cho bé
- Thể hiện sự chào đón bé cũng như những hy vọng tốt đẹp cho tương lai
- Là ngày đoàn viên của gia đình, cùng nhau hướng đến những điều tốt lành trong cuộc sống.
Cách tính ngày cúng thôi nôi
Cúng thôi nôi là gì? Đây là một lễ nghi quan trọng trong văn hóa Việt Nam, đánh dấu thời điểm đặc biệt khi bé không còn sử dụng chiếc nôi – chiếc giường nhỏ dành cho trẻ trong suốt 12 tháng đầu đời. Chiếc nôi không chỉ là nơi cho bé ngủ mà còn mang ý nghĩa gắn bó với sự chăm sóc và nuôi dưỡng của cha mẹ.
Sau ngày “thôi nôi”, trẻ sẽ bắt đầu sử dụng giường lớn hơn, đánh dấu bước chuyển mình trong quá trình phát triển. Lễ cúng thường được tổ chức trang trọng, thể hiện lòng biết ơn và cầu chúc cho sự bình an, sức khỏe của bé trong những năm tháng tiếp theo.
Theo quan niệm truyền thống, ông bà ta có câu ‘Gái lùi 2 trai lùi 1’, có nghĩa là đối với em bé gái, ngày cúng sẽ được tổ chức trước 2 ngày so với ngày sinh, trong khi đó, đối với em bé trai, lễ cúng được tổ chức trước 1 ngày. Đây là một phong tục tập quán thể hiện sự tôn kính và nét đẹp văn hóa của người Việt, giúp gia đình có cơ hội cầu nguyện cho tương lai tốt đẹp của con cái.”
Cúng thôi nôi thì tính lịch âm hay lịch dương?
Mọi người cũng trăn trở câu hỏi này khi làm lễ cúng thôi nôi cho các bé trong nhà. Theo dân gian nghi lễ cúng thôi nôi được tính theo âm lịch, chứ không giống như ngày sinh nhật là dựa theo dương lịch.
Mâm cúng thôi nôi cho bé cần có gì?
Bởi vì mỗi vùng miền có nền văn hóa khác nhau nên phong tục thờ cúng ở mỗi vùng cũng sẽ khác nhau. Còn về mâm cúng thôi nôi cho bé trai và bé gái về cơ bản là khá giống nhau.
Những nghi thức trong lễ cúng thôi nôi
Về cơ bản, cần có hai mâm cúng, một mâm dâng cho Thần Tài Thổ Địa, Ông Táo và một mâm dâng cho 12 Bà Mụ và Đức Ông. Hơn nữa, vào ngày này, các bậc cha mẹ thường bày một mâm đồ chơi nhằm đoán trước vận mệnh của con mình dựa trên món đồ mà bé chọn. Những món được liệt kê dưới đây là những món cần phải có trong mâm cúng.
- Một đĩa xôi đậu xanh hoặc xôi gấc.
- Một chén chè đậu xanh.
- Ba ly nước, hoa, hương để thắp.
- Một đĩa trái cây ngũ quả nhiều màu sắc.
- Một bộ tam sên gồm thịt, trứng, tôm (hoặc cua, tuyệt đối không chọn con sứt mẻ, gãy càng).
Dưới đây là danh sách những món cần cho mâm cúng 12 Mụ Bà và Đức Ông.
- 1 con gà luộc, đầy đủ các bộ phận, đặt để đầu ngẩng cao.
- Trầu têm cánh phượng.
- Heo quay, bánh hỏi.
- 1 đĩa trái cây.
- 1 bình hoa.
- 12 đĩa xôi nhỏ kèm 1 đĩa xôi lớn.
- 12 chén chè (con gái chọn chè xôi nước, con trai chọn chè đậu trắng) kèm 1 tô chè lớn.
- 12 chén cháo kèm 1 tô cháo lớn.
- 12 chung nước hoặc rượu trắng.
- 12 cây nến và hương để thắp.
- Bộ giấy tiền cúng thôi nôi; chuẩn bị thêm chén, đũa, muỗng, đặc biệt nên có 1 đôi đũa hoa bởi theo quan niệm dân gian, Mụ Bà thích dùng đũa này.
Những nghi thức khi cúng thôi nôi
Cha mẹ có thể tham khảo các nghi thức trong lễ cúng thôi nôi sau đây:
Nghi thức khấn vái
Một phần quan trọng trong lễ cúng thôi nôi chính là bài văn khấn. Sau đây là một bài văn khấn thông dụng, ba mẹ có thể tham khảo qua:
“Nam mô A Di Đà Phật! (đọc 3 lần).
Nam mô Đại Bi Quan Thế Âm Bồ tát.
Con lạy Đệ nhất Thiên tỷ đại tiên chúa.
Con kính lạy Đệ nhị Thiên đế đại tiên chúa.
Con kính lạy Đệ tam Thiên Mụ đại tiên chúa.
Con kính lạy Tam thập lục cung chư vị Tiên Nương.
Hôm nay là ngày … tháng … năm …
Vợ chồng con là … sinh được con (trai, gái) đặt tên là …
Chúng con ngụ tại …
Nay nhân ngày đầy năm, chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật cúng dâng bày lên trước án, trước bàn toạ chư vị Tôn thần, kính cẩn tâu trình:
Nhờ ơn thập phương chư Phật, chư vị Tiên Bà, chư vị Thánh hiền, các đấng Thần linh, Thổ địa, Thổ công, tổ tiên nội ngoại, cho con sinh ra cháu, tên … sinh ngày … được mẹ tròn, con vuông.
Cúi xin chư vị tiên Bà, chư vị Tôn thần giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì, che chở cho cháu được ăn ngon, hay ăn chóng lớn, vô bệnh vô tật, vô ương, vô ách, phù hộ cho cháu bé được tươi đẹp, thông minh, sáng suốt, hưởng vinh hoa phú quý.
Xin thành tâm đỉnh lễ, cúi xin được chứng giám lòng thành.
Nam mô A Di Đà Phật! (đọc 3 lần).”
Nghi thức cho bé bốc đồ vật
Nghi thức cho bé bốc đồ vật trong lễ cúng thôi nôi được xem như là một lời tiên đoán về nghề trong tương lai. Mỗi một món đồ đều mang một ý nghĩa riêng. Theo tục lệ thông thường, ba mẹ sẽ để vào mâm 12 món để bé có thể lựa chọn.
Trên mâm đồ chơi sẽ được bày các món như: gương, lược, bút chì, sách, máy tính bỏ túi, máy bay, ô tô, hộp thuốc, micro, bộ đồ chơi nhà bếp, lược và bảng vẽ, tiền mặt, chuột máy tính và máy ảnh, ….
Nghi thức mừng tuổi
Sau lễ cúng thôi nôi, không khí ấm áp và hạnh phúc bao trùm khi cả gia đình trao nhau những lời chúc tốt đẹp qua những phong bì đựng tiền lì xì. Đây chính là một phần ý nghĩa trong câu hỏi ‘cúng thôi nôi là gì’, thể hiện tình yêu thương và sự quan tâm mà mọi người dành cho bé. Mọi người cùng nhau cầu nguyện cho bé luôn được bình an, khỏe mạnh, hạnh phúc và một tương lai tươi sáng, biến lễ cúng thôi nôi thành dịp kỷ niệm đáng nhớ, gắn kết tình cảm giữa các thế hệ
Ý nghĩa của việc cho bé bốc đồ trong thôi nôi
Việc cho bé lựa chọn đồ vật sẽ giúp gia đình có thể đưa ra dự đoán về nghề nghiệp tương lai của bé dựa trên đồ vật đầu tiên mà bé cầm vào. Nói chính xác hơn, ý nghĩa biểu tượng của các món đồ như sau:
- Máy tính cầm tay: Bé có thể theo đuổi sự nghiệp trong nghiên cứu, kế toán, ngân hàng, giao dịch, số học và tài chính, …
Ống nghe: Bé có thể trở thành bác sĩ, y tá, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, cố vấn tâm thần và các ngành nghề y tế khác - Sách: Bé được cho là người yêu thích sự học hỏi, ham tìm tòi, nghiên cứu. Do đó, bé có thể trở thành nhà giáo dục, tác giả, nhà thơ, nhà nghiên cứu, v.v.
- Bút: Bút chính là món đồ gắn liền với các công việc liên quan đến viết lách, ví dụ như nhà báo, nhà văn, nhà thơ, phóng viên,…
- Micro: Đây là một công cụ phổ biến để nói trước công chúng, giao tiếp và xuất hiện. Vì vậy, bé có thể trở thành phát thanh viên, biên tập viên, MC, chính trị gia, diễn giả, nhà hùng biện, v.v.
- Máy bay, ô tô: Các bé trai sẽ thường yêu thích món đồ này. Món đồ này tượng trưng cho những nghề nghiệp như kỹ sư chế tạo ô tô, máy bay, phi công, tay đua chuyên nghiệp,…
- Búp bê: đây là món đồ được nhiều bé gái yêu thích. Khi bé chọn búp bê, tương lại có thể làm giáo viên dạy trẻ, nhà thiết kế thời trang, chuyên viên làm đẹp,…
- Gương, lược, độ cột tóc – kẹp tóc: Con bạn có thể sẽ quan tâm đến việc chải chuốt, sự hấp dẫn và sắc đẹp nếu chúng chọn những thứ này. cũng như các ngành nghề liên quan bao gồm thẩm mỹ, chuyên gia trang điểm, tạo mẫu tóc,…
- Bộ đồ chơi nhà bếp: Những đứa trẻ này có tiềm năng trở thành những đầu bếp nổi tiếng trong tương lai.
Xem thêm:
- Cúng Thôi Nôi Sai Ngày Có Sao Không? Hướng Dẫn Cách Tính Ngày Cúng Thôi Nôi Cho Bé
- Hướng Dẫn Chọn Giờ Tốt Để Cúng Thôi Nôi Cho Bé Trai Và Bé Gái
Hy vọng với những kinh nghiệm đã chia sẻ ở trên thì bạn đã có thể tổ chức được một buổi thôi nôi cho bé một cách tuyệt vời nhất.
Nguồn tham khảo: https://www.avakids.com/me-va-be/cung-thoi-noi-la-gi-1474666