Đèn CầyLễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam là một trong những lễ hội lớn và nổi tiếng nhất miền Tây Nam Bộ, thu hút hàng triệu mọi người. Ngoài việc bày tỏ lòng thành kính đối với Bà Chúa Xứ, lễ hội này còn là một sự kiện văn hóa quan trọng thể hiện bản sắc văn hóa riêng biệt của cộng đồng địa phương. Hãy cùng cửa hàng Mỹ Keo tìm hiểu về lễ hội đặc sắc này nhé!
Câu chuyện về sự ra đời của lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam ở thành phố Châu Đốc có bề dày lịch sử, mang đậm bản sắc văn hóa của cư dân vùng sông nước Nam Bộ. Ngày 19/12/2014, lễ hội này đã chính thức được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Hơn nữa, năm 2016, UNESCO đã vinh danh Lễ hội Bà Chúa Xứ là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Ý nghĩa lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam
Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam mang đậm ý nghĩa lịch sử từ khi người Việt mới đến vùng đất An Giang. Lễ hội truyền thống này đã được gìn giữ và tổ chức qua nhiều thế hệ, tượng trưng cho sự giao lưu văn hóa, chính trị, kinh tế giữa cộng đồng người Kinh với các dân tộc lân cận như người Hoa, người Khmer, người Chăm.
Thông qua Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam là cầu nối quan trọng với đời sống tinh thần của người dân Châu Đốc, đồng thời bảo vệ di sản lịch sử của tổ tiên ta đã khai phá vùng đất phía Tây Nam. Hơn nữa, vị trí gần Miếu Bà Chúa Xứ còn gần với chùa Huỳnh Đạo tạo điều kiện thuận lợi cho việc tham quan, cúng nhang (hương), đèn cầy (nến), làm phong phú thêm trải nghiệm văn hóa cho người tham dự lễ hội.
Truyền thuyết về Bà Chúa Xứ Núi Sam
Theo truyền thuyết, vào khoảng năm 1820-1825, khi quân Xiêm xâm lược Việt Nam, họ đã bắt gặp một pho tượng đá lớn ngồi trên đỉnh núi Sam. Chúng dùng hết sức để khiêng pho tượng xuống núi nhưng đến một đoạn thì tượng bỗng nặng trĩu và không thể nhấc lên được. Vì quá nóng giận, một người lính đã đánh gãy cánh tay trái của bức tượng, nhưng ngay lập tức phải chịu sự trừng phạt.
Sau này, tượng Bà hiện trong giấc mơ của nhiều dân làng và tự xưng là Bà Chúa Xứ và báo mộng rằng hãy mang tượng của bà từ trên núi xuống để lập miếu. Bà hứa sẽ bảo vệ dân làng khỏi những kẻ xâm lược và phù hộ cho họ thời tiết mưa thuận gió hòa.
Nghe theo, cả làng đã đoàn kết khiêng tượng Bà Chúa Xứ xuống núi. Tuy nhiên, bất chấp nỗ lực của những chàng trai trẻ khỏe mạnh, bức tượng vẫn bất động. Đúng lúc đó, một cô gái trẻ tự xưng là Chúa Xứ Thánh Mẫu và nói rằng cần chín cô gái đồng trinh để khiêng tượng. Đúng như lời cô nói, chín cô gái đồng trinh đã có thể dễ dàng vận chuyển bức tượng xuống núi. Khi đến chân núi, tượng Bà đột nhiên trở nên nặng nề đến mức không thể di chuyển thêm được nữa. Từ đó, người dân địa phương đã hiểu rằng địa điểm này đã được Bà chọn và lập Miếu thờ.
Thời gian và địa điểm tổ chức Lễ hội vía bà Chúa Xứ Núi Sam
Thông tin về thời gian
Thời gian: Từ ngày 23/04 đến 27/04 âm lịch hằng năm.
Sơ lược về Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam Châu Đốc – Nơi diễn ra lễ hội
Địa điểm: Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam Châu Đốc, tỉnh An Giang.
Ngoài thời gian diễn ra lễ, Miếu Bà Chúa Xứ trên núi Sam thường xuyên có đông đảo Phật tử đến viếng thăm liên tục cả ngày lẫn đêm, hành lễ thành kính. Ngôi Miếu thu hút rất nhiều mọi người vì nhưng ai đã cúng bái cầu nguyện đều được Bà phù hộ và rất linh nghiệm. Hơn nữa, kiến trúc của Miếu có thiết kế ấn tượng, mang đậm màu sắc của Ấn Độ.
Lễ hội vía Bà Chúa Xứ Núi Sam có gì đặc sắc?
Phần lễ
Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam có các nghi thức chính là Lễ phục hiện rước tượng Bà xuống miếu thờ, Lễ Tắm bà, Lễ Thỉnh sắc thần ông Thoại Ngọc Hầu, Lễ Túc yết và Lễ Xây chầu, Lễ Chánh tế và Lễ Hồi sắc.
Lễ rước tượng Bà Chúa Xứ từ bệ đá sa thạch trên đỉnh núi Sam bắt đầu từ ngày 22/4, kéo dài đến đêm 23/4 rạng sáng sẽ cử hành Lễ Tắm Bà kín đáo chỉ có 9 cô gái đồng trinh thực hiện. Sau khi tắm, quần áo cũ của Bà được cắt thành từng mảnh nhỏ và phân phát cho những người tham dự như những lá bùa cầu bình an và sức khỏe.
Vào lúc 3 giờ chiều ngày 24/4, Lễ Thỉnh sắc thần ông Thoại Ngọc Hầu và 2 vị phu nhân sẽ do các già làng và Ban quản lý chùa tiến hành.
Trong đêm 25 rạng sáng 26/4 sẽ diễn ra Lễ Túc yết và Lễ Xây chầu, gồm các nghi lễ cúng cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đất đai màu mỡ, cộng đồng an vui khỏe mạnh. Vật cúng gồm có 1 con heo trắng sống, 1 đĩa “mao huyết”, 1 mâm xôi, 1 mâm trái cây, 1 mâm trầu cau và 1 đĩa gạo muối. Ngoài ra còn có nhang (hương), đèn cầy (nến) để cúng bái.
Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam kết thúc vào ngày 27/4 sau khi cử hành Lễ Chánh tế và Lễ Hồi sắc.
Phần hội
Kể từ khi được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận là Lễ hội cấp quốc gia vào năm 2001, thì lễ hội này đã nhận được sự đầu tư và tổ chức sôi nổi hơn. Bên cạnh các nghi lễ truyền thống, lễ hội còn được phong phú hóa với các chương trình đa dạng, phản ánh văn hóa của các dân tộc Kinh, Chăm, Hoa, Khmer. Bao gồm các tuần văn hóa, sự kiện thể thao, trò chơi dân gian và biểu diễn nghệ thuật dân tộc. Các trò chơi dân gian nổi bật trong lễ hội gồm có kéo co, thả diều nghệ thuật, các trò chơi vận động liên tục, cờ tướng, đẩy gậy, chọi gà, cờ người. Các hoạt động văn hóa nghệ thuật như múa lân sư rồng, múa mâm, múa bóng rỗi, múa đĩa chén cũng được biểu diễn.
Với hàng loạt hoạt động hấp dẫn, Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam thu hút hơn một triệu mọi người mỗi năm, chủ yếu đến từ vùng Đồng bằng sông Cửu Long và khu vực Đông Nam Bộ. Du khách đến dự lễ, cúng nhang (hương), đèn cầy (nến),…
Kinh nghiệm, lưu ý khi tham gia Lễ hội vía bà Chúa Xứ Núi Sam
Khi lên kế hoạch tham gia Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam, việc chuẩn bị kỹ lưỡng chính là chìa khóa để đảm bảo mang lại trải nghiệm đáng nhớ.
Thời gian mở cửa
Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam hoạt động hàng ngày từ 5 giờ sáng đến 10 giờ tối. Trong lễ hội thường diễn ra từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5 âm lịch hàng năm, Miếu tổ chức các hoạt động đặc biệt thu hút hàng nghìn người tham dự. Để đảm bảo không bỏ lỡ các sự kiện quan trọng, bạn nên đến đúng giờ và xem trước chương trình lễ hội.
Cách di chuyển
Từ Thành phố Hồ Chí Minh, bạn có thể đến Miếu Bà bằng nhiều phương tiện:
Ô tô hoặc xe máy:
- Lộ trình 1: Quốc lộ 62 qua Bình Hiệp, tiếp tục theo hướng biên giới từ Hồng Ngự đến Tân Châu.
- Lộ trình 2: Quốc lộ 1A, cầu Mỹ Thuận, Quốc lộ 80 qua Phà Vàm Cống, Sa Đéc, Long Xuyên và theo Quốc lộ 90 đến Châu Đốc.
Xe khách:
- Phương Trang: Giá vé khoảng 175.000 VND, xuất phát từ bến xe Miền Tây.
- Huệ Nghĩa: Giá vé khoảng 150.000 VND, xuất phát từ số 11 Lê Đại Hành, Quận 11.
- Kim Mai: Giá vé khoảng 120.000 VND, xuất phát từ bến xe Miền Tây.
Lưu ý khi tham gia lễ hội
Nếu bạn đang có ý định tham dự Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam, hãy lưu ý những lưu ý sau:
- Do nơi đông người, hãy chú ý đến khả năng chen lấn và bảo quản đồ đạc cá nhân của mình.
- Mua nhang (hương), đèn cầy (nến) và các mặt hàng khác từ các nhà cung cấp đáng tin cậy. Tốt nhất bạn nên chuẩn bị những món này ở nhà hoặc mua ở các cửa hàng địa phương đáng tin cậy.
- Không nhận tiền, đồ vật của người lạ để tránh bị gạ gẫm về sau.
Bằng cách ghi nhớ những điều này, bạn có thể nâng cao trải nghiệm của mình và đảm bảo khoảng thời gian an toàn và thú vị tại lễ hội.
Kết luận
Đến với Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam bạn không những được tham gia vào những hoạt động thú vị mà còn có thể cầu xin tài lộc, may mắn cho gia đình, người thân. Đây là lễ hội bạn không nên bỏ qua nếu có dịp ghé thăm vùng đất An Giang. Hy vọng những chia sẻ và kinh nghiệm của Cửa hàng Mỹ Keo vừa nêu trên sẽ giúp bạn có những trải nghiệm tuyệt vời.