Đèn CầyHình ảnh của những con sông, kênh rạch chằng chịt và những cánh đồng bạt ngàn làm người ta nhớ ngay đến miền Tây sông nước. Vùng này còn mang trong mình nét văn hóa truyền thống của các tỉnh miền Tây Nam Bộ, mỗi tỉnh đều có những lễ hội đặc sắc riêng. Những lễ hội này, với sức hấp dẫn độc đáo, mang đến cho mọi người cái nhìn đa dạng về phong tục địa phương, nếp sinh hoạt hàng ngày và lối sống nông thôn chân chất, vui vẻ của người nông dân. Khám phá những lễ hội đặc sắc ở miền Tây Nam Bộ, bạn có thể hiểu sâu hơn về văn hóa miền Tây Nam Bộ và hòa mình vào không khí sôi động của những lễ hội này khi đến thăm vùng đất phù sa màu mỡ này.
Những lễ hội đặc sắc ở miền Tây Nam Bộ
Lễ hội Bà Chúa Xứ Núi Sam
Lễ hội Bà Chúa Xứ hay còn gọi là Vía Bà là một trong những lễ hội đặc sắc ở miền Tây Nam Bộ. Lễ hội được tổ chức hàng năm tại Miếu Bà Chúa Xứ, nằm dưới chân núi Sam thuộc thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang. Lễ hội này diễn ra từ ngày 23/4 đến hết ngày 27/4 âm lịch, đặc biệt ngày Vía Bà chính rơi vào ngày 25/4, đánh dấu việc phát hiện ra tượng Bà. Người phương xa tụ tập về đây trong dịp lễ hội này để cầu mong một năm thịnh vượng, tránh khỏi tai họa. Các buổi lễ bắt đầu vào ngày 23 tháng 4 và kéo dài đến nửa đêm.
Trong lễ hội, mọi người có thể chứng kiến nghi thức tắm Bà Chúa Xứ bằng nước mưa pha nước hoa, sau đó mặc quần áo mới cho bà. Ngày hôm sau lễ rước Bà từ đỉnh núi xuống bằng 9 cô gái đồng trinh, tái hiện sự kiện lịch sử. Ngoài những nghi lễ đặc biệt này, lễ hội còn có các buổi biểu diễn văn hóa và nghệ thuật dân gian truyền thống như múa lân, múa mâm, múa đĩa chén. Lễ hội này mang đậm nét bản sắc văn hóa dân tộc và là một dấu mốc lịch sử, kiến trúc quan trọng của tỉnh và toàn khu vực.
Lễ hội đua bò Bảy Núi
Lễ hội đua bò Bảy Núi của đồng bào dân tộc Khmer. Lễ hội này là sự kết hợp sôi động giữa văn hóa dân gian và thể thao đặc sắc vùng Bảy Núi. Lễ hội này trùng với ngày lễ Dolta của người Khmer, diễn ra hàng năm vào ngày 30 tháng 8 âm lịch tại huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang.
Những người tham gia sẽ tỉ mỉ lựa chọn những cặp bò đực nhanh nhẹn và khỏe mạnh nhất, đồng thời đảm bảo sức khỏe cho chúng bằng việc nghỉ ngơi, tập thể dục và dinh dưỡng hợp lý. Sau hai tháng chuẩn bị, những chú bò này cùng với những tay đua điêu luyện sẽ tranh tài trong những cuộc đua đầy phấn khích.
Mỗi năm, lễ hội tạo nên một bầu không khí sống động và hấp dẫn, thu hút hàng nghìn mọi người từ các tỉnh lân cận đến sớm để xem.
Lễ hội Đôn Ta – Dolta
Lễ hội Dolta hay còn gọi là lễ “Xá tội vong nhân” là một ngày lễ quan trọng của người Khmer. Tương tự như lễ Vu Lan của người Kinh, lễ hội Dolta nhằm tưởng nhớ tổ tiên và diễn ra trong ba ngày, từ 29/8 đến 1/9 âm lịch hàng năm.
Theo phong tục, người Khmer không tổ chức giỗ cho người chết. Vì thế người Khmer tưởng nhớ ông bà đã khuất trong lễ này và cầu phúc lành cho người sống. Lễ hội bắt đầu bằng việc tỏ lòng thành kính với tổ tiên, sau đó là tặng quà cho ông bà và cha mẹ còn sống. Sau đó, các thành viên trong gia đình tụ tập ăn tối đoàn tụ trước khi họ thắp nhang (hương), cầu mời ông bà đã khuất của họ cùng lên chùa làm lễ.
Trong lễ Don Ta, còn có các màn biểu diễn văn hóa và nhạc ngũ âm truyền thống. Lễ hội bao gồm các trò chơi dân gian sôi động và điệu múa Lâm – thol càng làm tăng thêm không khí tưng bừng của ngày hội. Đáng chú ý, tại An Giang vùng Bảy Núi, lễ hội đua bò truyền thống cũng diễn ra đồng thời, thu hút đông đảo nhiều người đến trải nghiệm nét văn hóa phong phú của vùng.
Lễ Tết Khmer Chol Chnam Thmay
Một trong những lễ hội đặc sắc ở miền Tây Nam Bộ là Lễ hội Chol Chnam Thmay, được coi là lễ chịu tuổi và lễ Tết lớn nhất của người Khmer. Sự kiện quan trọng này kéo dài ba ngày liên tiếp theo lịch cổ truyền của dân tộc Khmer.
Chol Chnam Thmay cũng đánh dấu lễ đón năm mới ở Campuchia, Lào, Thái Lan, Myanmar và Sri Lanka. Khi mọi người đến thăm những khu vực có đông người Khmer sinh sống như Sóc Trăng, An Giang và Trà Vinh, họ sẽ trải nghiệm bầu không khí sôi động khi người dân địa phương chuẩn bị đón Tết cổ truyền. Lễ hội này có nét tương đồng với phong tục Tết Nguyên Đán của người Kinh ở miền Tây Nam Bộ. Nhà cửa được dọn dẹp sạch sẽ, quần áo mới được may mới, các công việc chuẩn bị như làm bánh tét, bày hoa quả, nhang (hương), đèn cầy (nến) để cúng Phật.
Theo truyền thống, Tết của người Khmer tập trung quanh các ngôi chùa Khmer. Tuy nhiên, việc sống cùng cộng đồng người Việt đã ảnh hưởng phong tục của người Khmer, nên họ còn đón giao thừa và thờ cúng tổ tiên tại nhà trong dịp lễ Chol Chnam Thmay. Trong dịp lễ này, người Khmer cũng tổ chức nhiều hoạt động thú vị khác nhau bao gồm đốt đèn trời, đánh quay lửa, v.v.
Lễ hội Kathina
Lễ hội Kathina hay còn gọi là lễ dâng hoa và y cà sa của người Khmer ở tỉnh Sóc Trăng, diễn ra sau ba tháng an cư kiết hạ theo quy định của Phật giáo Nam tông Khmer. Mỗi làng hay còn gọi là “Phum Sóc” chọn một ngày cụ thể để làm lễ, thường kéo dài hai ngày.
Trong lễ hội này, các chư tăng được mời tụng kinh và cầu bình an cho gia đình. Ngày thứ hai là ngày đông vui nhất khi toàn bộ người dân tham gia lễ rước Kathina. Mọi người cúng dường nhiều vật dụng khác nhau như y áo cà sa và bình bát, những thứ cần thiết cho nhu cầu hàng ngày của các nhà sư.
Đoàn rước có đội trống Sa – dăm và đội Rô – băm cùng chục thiếu nữ xếp thành hai hàng hộ tống dâng lễ vật vào chùa cho chư tăng. Ngoài nghi thức dâng y, lễ hội này còn đóng một vai trò quan trọng trong việc phát huy các giá trị Phật giáo và thúc đẩy sự đoàn kết, ấm áp trong cộng đồng Phật giáo Việt Nam.
Lễ hội Tống Ôn
Lễ hội Tống Ôn, một trong những lễ hội đặc sắc ở miền Tây Nam Bộ, bắt nguồn từ thời kỳ khai hoang đất đai, khi những căn bệnh phổ biến được cho là do ma quỷ và linh hồn độc ác gây ra. Để xua tan những mối đe dọa này, người dân đã tổ chức lễ Tống Ôn nhằm xua đuổi tà ma và bệnh tật hành hạ con người.
Để chuẩn bị cho lễ Tống Ôn, người dân sẽ chuẩn bị các đồ vật cúng thần trước và 1 chiếc thuyền để chứa các đồ vật vừa cúng thần. Sau đó sẽ thắp nhang (hương) cúng vái xong và thả thuyền xuống sông trôi theo dòng nước. Nghi lễ được tiến hành với mong muốn xua đi những điều xui xẻo, bệnh tật, tai nạn, mang lại cuộc sống bình yên, hạnh phúc.
Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ
Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ, một lễ hội nổi bật ở miền Tây, được tổ chức thường niên cấp quốc gia tại thành phố Cần Thơ. Với hơn 100 gian hàng, lễ hội này là một điểm thu hút du lịch và văn hóa quan trọng nhằm giới thiệu, quảng bá các loại bánh dân gian và ẩm thực Nam Bộ. Nó đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phong phú của khu vực.
Đến tham dự lễ hội có cơ hội thưởng thức những món bánh dân gian truyền thống, khơi gợi ký ức tuổi thơ và mang đến những hiểu biết sâu sắc về truyền thống dân tộc. Sự kiện còn có các chương trình biểu diễn âm nhạc hấp dẫn bao gồm đờn ca tài tử, múa Khmer Chăm, biểu diễn cồng chiêng, biểu diễn võ thuật truyền thống Vovinam cũng như các hoạt động như thư pháp và vẽ nghệ thuật.
Ngày hội vườn trái cây Tân Lộc
Lễ hội vườn trái cây Tân Lộc, một trong những lễ hội đặc sắc ở miền Tây Việt Nam, diễn ra hàng năm trong dịp Tết Đoan Ngọ. Là dịp để tôn vinh lối sống văn hóa và thành quả lao động của người dân.
Bên cạnh đó còn nhằm quảng bá và giới thiệu tiềm năng du lịch sinh thái miệt vườn của cù lao Tân Lộc. Lễ hội này còn tổ chức Hội thi múa dân vũ và cuộc thi trang phục theo chủ đề trái cây, hội thi “Trang trí gian hàng ẩm thực, sản phẩm đặc trưng”, hội thi “Cây, củ, quả lạ”,… và các hoạt động truyền thống như đổ bánh xèo trong dịp Tết Đoan Ngọ.
Lễ hội Nghinh Ông
Lễ hội Nghinh Ông (Lễ hội Nghinh Ông Thủy Tướng) có ý nghĩa sâu sắc đối với ngư dân và người đi biển ven biển. Lễ hội này tôn vinh loài cá voi nhân từ, vị thần Đại tướng quân Nam Hải có công giúp đỡ nhân dân vượt qua sóng to gió lớn ngoài biển khơi. Trước ngày hội, hàng trăm chiếc thuyền đánh cá được trang hoàng cờ hoa neo đậu sẵn. Buổi lễ bao gồm các nghi lễ long trọng, để thực hiện nghi thức rước Ông ra biển.
Ngoài ra, các ngư dân gửi lời mời đến nhau và chào đón những vị khách từ nơi xa đến. Cùng nhau, họ tham gia vào các bữa tiệc, ăn uống, vui chơi và trò chuyện thân mật.
Lễ hội Kỳ Yên
Lễ hội Kỳ Yên có nghĩa là “cầu bình an” là lễ tế Thành Hoàng lớn nhất năm được tổ chức tại 1 ngôi đình thần ở Nam Bộ. Các đình làng ở Nam Bộ có 2 lệ cúng chính là Thượng Điền (sau khi thu hoạch) và Hạ Điền (khi bắt đầu xuống ruộng). Lễ hội Kỳ Yên có thể gộp chung với với Thượng Điền hoặc Hạ Điền, hoặc có thể là một lễ riêng tùy theo phong tục địa phương.
Hiện nay, lễ hội Kỳ Yên kéo dài ba ngày và bao gồm nhiều lễ tế. Sau lễ thỉnh sắc thần Thành Hoàng, một số làng tiến hành tổ chức lễ Nghinh. Nghi lễ này bao gồm việc khiêng kiệu đến các đền, miếu trong làng, thắp nhang (hương) và cầu nguyện để mời các vị thần đến tham dự lễ hội. Sau đó, đem lư hương của các vị thần này lên kiệu và đặt trên bàn hương án bày ở ngoài đình hoặc trên bàn Hội đồng ngoại ở bên trong đình.
Lễ Cúng Dừa
Lễ Cúng Dừa hay còn gọi là Lễ hội Thác Côn là một lễ hội truyền thống được trân quý của đồng bào Khmer ở An Trạch, thị trấn Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng. Sự kiện thường niên tính theo Phật lịch của người Khmer và tương ứng với ngày 15 tháng 3 âm lịch theo lịch của người Kinh. Có niên đại gần một thế kỷ, ai đến tham gia lễ cũng phải mua một cặp dừa để cúng ông tà Thác Côn, tượng trưng cho tấm lòng trong trắng như nước trong trong trái dừa, biểu thị cho sự may mắn.
Lễ hội này còn thu hút mọi người từ các tỉnh lân cận như Kiên Giang, Cần Thơ, An Giang cũng như người dân Campuchia. Khách tham dự Lễ Cúng Dừa có được cái nhìn sâu sắc hơn về tín ngưỡng văn hóa của người dân Sóc Trăng và miền Tây Nam Bộ.
Lễ hội cúng trăng Ok Om Bok
Lễ hội Ok Om Bok hay còn gọi là Lễ cúng Trăng hay “Đút cốm dẹp” là một lễ hội có ý nghĩa lớn của đồng bào Khmer Nam Bộ. Lễ diễn ra hàng năm vào ngày 14 và 15 tháng 10 âm lịch. Đối với cộng đồng người Khmer, Mặt trăng được tôn sùng như một vị thần đã điều hòa thời tiết, bảo vệ đồng ruộng, đảm bảo mùa màng bội thu, từ đó mang lại sự thịnh vượng cho người dân sinh sống tại đây.
Sau mỗi vụ thu hoạch, đồng bào Khmer lại tổ chức Lễ cúng Trăng để bày tỏ lòng biết ơn Thần Mặt Trăng đã ban phước lành và cầu mong mưa thuận gió hòa cho vụ mùa sắp tới. Lễ hội này có sự tham gia rộng rãi của người dân ở các tỉnh như Sóc Trăng và Trà Vinh, nơi có một số lượng đáng kể người Khmer sinh sống.
Miền Tây Nam Bộ – nơi hội tụ những tinh hoa văn hóa, ẩm thực và lễ hội đặc sắc. Qua danh sách lễ hội trên, bạn có thể lên kế hoạch để khám phá và trải nghiệm sự đặc biệt của vùng đất này. Lễ hội chính là điểm nhấn văn hóa đặc sắc của vùng đất miền Tây Nam Bộ, bạn có thể tìm hiểu, khám phá văn hóa, các nghi lễ, thưởng thức các món ăn đặc sản, tham gia trò chơi dân gian.
Nguồn: https://www.hunghungstore.com/review-top-12-le-hoi-dac-sac-o-mien-tay-nam-bo-ma-ban-khong-the-bo-lo/